ისლამი და ქრისტიანობა სეფიანთა ეპოქის საქართველოში

ანოტაცია

სტატიის ძირითადი მიზანია რელიგიური სიტუაციის გან­ხილვა XVII საუკუნის საქართველოში. შესწავლილია ორი დამო­უკიდებელი (მაგრამ გარკვეულწილად ურთიერდაკავშირებული საკითხი): ნაშრომის პირველ ნაწილში განხილულია აღმოსა­ვ­ლეთ საქართველოს მოსახლეობაში ისლამის გავრცელებისთვის არსებული წინააღმდეგობები, მეორე ნაწილში კი ის მიზეზები, რომლებიც ხელს უშლიდა კათოლიკე მისიონერების წარმ­ატე­ბებს ქართველებს შორის კათოლიციზმის გავრცელების მცდ­ელ­ო­ბებში. პირველ შემთხვევაში გამოკვეთილია ის ობიექტური ფაქტორები, რის გამოც ისლამური ქვეყნები (ამ კონკრეტულ შე­მ­თხვევაში, სეფიანთა ირანი) ამჯობინებდნენ ისლამზე მოექც­იათ ფეოდალური ელიტა (რაც ხშირ შემთხვევაში მხოლოდ გარეგნულად ხდებოდა), მაგრამ უძლურნი იყვნენ მთლიანად მოსახლეობისთვის თავს მოეხვიათ ისლამური მრწამსი. განხი­ლულია მუსლიმებისა და ქრისტიანების ურთიერთობების სხვ­ადასხვა ასპექტები. მცირე ყურადღება ასევე გამახვილებულია გამუსლიმებული ქართველების მოღვაწეობაზე სეფიანთა ირა­ნში. მეორე შემთხვევაში კი ხაზგასმულია, რომ კათო­ლიციზმის გავრცელებისთვის ერთ-ერთი მთავარი წინაღობა გამოდგა კათ­ოლიკე მისიონერების მხრიდან ადგილობრივი სპეციფიკის უგ­უ­ლებელყოფა და დიდწილად აროგანტული დამოკი­დებუ­ლე­ბა (რაც ზოგადად დამახასიათებელი ამ პერიოდის ევრო­პისთვის აღმოსავლური ქრისტიანობისადმი) ადგილობრივი მა­რ­თლმა­დ­ი­დებელი სამღვდელოებისა და მოსახლეობის მიმართ. კათოლ­იციზმის გავრცელების წარუმატებლობის მიზეზები გან­ხილ­უ­ლია ედვარდ საიდის ‘ორიენტალიზმის’ კონცეფციის ჩარ­ჩოებში.