ოსმალური მერვე საეკლესიო დავთარი ქართული მრევლისა და ქართული ეკლესია-მონასტრების შესახებ

ანოტაცია

ოსმალური საეკლესიო დავთრები 10 ტომისაგან შედგება, საიდანაც მე-8, მე-9 და მე-10 ტომები შეეხება იერუსალიმის ეკლ­ესია-მონასტრების მართვა-გამგეობას და სხვადასხვა კონფეს­ი­ებს შორის მართვა ურთიერთობის მოგვარებას. გარდა ზემოა­ღნიშნული დავთრებისა იერუსალიმის შესახებ საეკლესიო დავ­თარი ინახება თოფქაფის მუზეუმის არქივში, რომლის შიფრია TS.MA.d. 7016  და მასშიც მსგავსი ტიპის დოკუმენტებია გაერ­თ­ია­ნებული.

მერვე საეკლესიო დავთრის ზომებია 17,5X42,00X1,00 სან­ტიმეტრია. თავფურცელი ბორდოსფერი ტყავია, რომელიც ადგ­ილ-ადგილ გაცვეთილია. ფურცლები და ტექსტი კარგადაა შენ­ახ­ული. ზოგიერთი ფურცელი ამოვარდნილია. გარე ყდა არ აქვს. თავფურცელზე ოსმალურად "قمامة دفتری“  და ორი თარიღი აქვს მიწერილი - 860 წლის შევალი (2-30 სექტემბერი 1456) და 1071 წლის რებიულეველი (4/XI-3XII 1660). ლათინური თურქულით აწერია "Kilise Defteri (საეკლესიო დავთარი) No.8". პირველი გვე­რდი უნომროა. ნუმერაცია იწყება შემდეგი გვერდიდან - 1-დან 41-ის ჩათვლით. სულ 42 გვერდია, აქედან 3, 4, 15-21, 36-39 გვერ­დები ცარიელია. კრებულში მოთავსებულია 18 ჩანაწერი, საიდ­ანაც  ქართველების შესახებ მე-8 საეკლესიო დავთარში ცნ­ო­ბებია გადმოცემული მე-2, მე-3, მე-4, მე-5, მე-6, მე-7 და მე-8 დოკუ­მენტებში.

ოსმალური საეკლესიო დავთრების დოკუმენტებიდან ჩა­ნს, რომ ქართულმა ეკლესიამ იერუსალიმში დამოუკ­იდ­ებლობა დაკარგა. იგი მთლიანად დაექვემდებარა იერუსალიმის ბერ­ძ­ნულ-მართლმადიდებლურ საპატრიარქოს. ქართველების ქონე­ბაზე დავაში უკვე ქართველები აღარ მონაწილეობენ, თუმცა იაკობის ეკლესიას და ჯვრის მონასტრებს, შერჩათ სახელი „ქარ­თ­ული ეკლესია-მონასტრები“.